Analysis of Metacognitive Learning Strategies in The Development of Writing Skills (Maharah Kitābah) Arabic

Authors

  • Amanda Maulidiya Universitas Pendidikan Indonesia, Bandung
  • Maman Abdurrahman Universitas Pendidikan Indonesia, Bandung

DOI:

https://doi.org/10.38073/lahjatuna.v5i2.3497

Keywords:

Arabic Writing Skills, Maharah Kitābah, Metacognitive Strategy

Abstract

Learning Arabic, particularly writing skills (maharah kitābah), presents challenges as it demands mastery of grammar, vocabulary, and logical organization of ideas. Metacognitive strategies provide a practical approach that enables students to regulate and evaluate their thinking processes, which is crucial for productive skills like writing. This study aims to analyze how metacognitive strategies—planning, monitoring, and evaluating—enhance students' awareness, autonomy, and accuracy in Arabic writing. Using a library research method with a qualitative and content analysis approach, data were collected from books, journal articles, and previous studies, then analyzed through descriptive and comparative synthesis to explore theoretical relationships between metacognitive approaches and maharah kitābah development. The findings show that applying metacognitive strategies through three stages—planning, monitoring, and evaluating—significantly improves students’ cognitive awareness, independence, and systematic organization in writing. These strategies also strengthen self-assessment, problem-solving, and linguistic precision. Consequently, metacognitive strategies emphasize not only writing outcomes but also the mental processes that shape them. The study concludes that integrating metacognitive learning into Arabic writing instruction enhances both theoretical understanding and practical teaching, promoting independent and reflective learners. Future research is encouraged to test these findings empirically across various educational contexts.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Abdullah, Ibtisam, and Zamri Ahmad. ‘Pengajaran Kemahiran Mendengar Bahasa Arab Sebagai Bahasa Kedua’. Prosiding Persidangan Kebangsaan Pengajaran Dan Pembelajaran Bahasa Arab 21012 (2012).

Anuar, Khairul. ‘Pengajaran Kitabah Kepada Siswa Kelas VII Madrasah Tsanawiyah Darel Hikmah Pekanbaru’. Indonesian Research Journal on Education 4, no. 4 (2024): 3739–43.

Apriliana, Vina, Dian Risky Amalia, and Luluk Muhidatul Hasanah. ‘Difficulties of Students’ in Studying Arabic at Baitul Mustaqim Islamic Boarding School Central Lampung| Kesulitan Santri Dalam Maharah Kitabah Bahasa Arab Di Pondok Pesantren Baitul Mustaqim Lampung Tengah’. An-Nahdloh: Journal of Arabic Teaching 2, no. 2 (2024): 63–69.

Ardhilah, Dina, Jarnawi Dahlan, and Ade Rohayati. ‘METAKOGNISI DAN KEMANDIRIAN BELAJAR SISWA SEKOLAH MENENGAH PERTAMA DALAM MEMBACA BUKU MATEMATIKA MATERI KOORDINAT CARTESIUS’. Journal on Mathematics Education Research (J-MER) 1 (May 2020): 1–9. https://doi.org/10.17509/j-mer.v1i1.24567.

Arti, Arum Tri Budi, Khuzaimah Alfi Syahrina, and Rahmatunnisak Rahmatunnisak. ‘Pengaruh Pembelajaran Ilmu Kaligrafi Terhadap Keterampilan Menulis (Maharah Kitabah)’. Jurnal Sathar 2, no. 1 (2024): 25–35.

Aziz, Imam Nur, Punaji Setyosari, Utami Widiati, and Saida Ulfa. ‘Metacognitive Strategies to Improve Critical Thinking and Learner Autonomy in Writing Argumentative Texts in Islamic Boarding Schools’. Al-Hayat: Journal of Islamic Education 8, no. 2 (2024): 788–803.

Bungin, Burhan. ‘Metode Penelitian Kualitatif, Jakarta: PT’. Raja Grafindo Persada, 2004.

Choiruddin, Umar Muhammad. ‘Desain Model Pembelajaran SKI Berbasis Masalah Untuk Meningkatkan Metakognitif Peserta Didik Di MAN 2 Jember’. JOEL: Journal of Educational and Language Research 3, no. 2 (2023): 73–82.

Coskun, Abdullah. ‘The Effect of Metacognitive Strategy Training on the Listening Performance of Beginner Students’. Novitas-ROYAL (Research on Youth and Language) 4, no. 1 (2010).

Creswell, John W. Research Design: Qualitative, Quantitavie and Mixed Methods Approaches. Sage publications, 2003.

Cross, Jeremy. ‘Metacognitive Instruction for Helping Less-Skilled Listeners’. ELT Journal 65, no. 4 (2011): 408–16.

Danandjaja, James. ‘Metode Penelitian Kepustakaan’. Antropologi Indonesia, 2014.

Dhamayanti, Putri Vadia. ‘Systematic Literature Review: Pengaruh Strategi Pembelajaran Inkuiri Terhadap Kemampuan Berpikir Kritis Peserta Didik’. Indonesian Journal of Educational Development (IJED) 3, no. 2 (2022): 209–19.

Fitrisia, Dohra, Eng Tan Kok, and Yunisrina Qismullah Yusuf. ‘Investigating Metacognitive Awareness of Reading Strategies to Strengthen Students’ Performance in Reading Comprehension’. The Asia Pacific Journal of Educators and Education (Formerly Known as Journal of Educators and Education) 30, no. 1 (2015): 1–16.

Griffith, Priscilla L., and Jiening Ruan. ‘What Is Metacognition and What Should Be Its Role in Literacy Instruction?’ In Metacognition in Literacy Learning. Routledge, 2006.

Haniefa, Rifda. ‘Pendekatan Metakognitif Untuk Keterampilan Membaca Bahasa Arab’. Ta’limi| Journal of Arabic Education and Arabic Studies 1, no. 2 (2022): 151–64.

Haryani, Sri. ‘Membangun Metakognisi Dan Karakter Calon Guru Melalui Pembelajaran Praktikum Kimia Analitik Berbasis Masalah’. Skripsi. Semarang: FMIPA Universitas Negeri Semarang, 2012.

Hasanah, Hafizatul, and Lely Triastuti. ‘Urgensi Maharah Kitabah (Keterampilan Menulis) Dalam Pembelajaran Kaligrafi Al-Qur’an’. Jurnal Sathar 2, no. 1 (2024): 47–58.

Hayati, Najmi. ‘Metakognitif: Bagaimana Belajar Untuk Meningkatkan Prestasi’. Al-Hikmah: Jurnal Agama Dan Ilmu Pengetahuan 8, no. 1 (2011): 25–32.

Jonassen, David H. ‘Toward a Design Theory of Problem Solving’. Educational Technology Research and Development 48, no. 4 (2000): 63–85.

Jonathan, Sarwono. Metode Penelitian Kuantitatif Dan Kualitatif. 2006.

Khairani, Ismi, Ainur Rahma, Desi Susanti, Farhatul Fadhilah, and Sahkholid Nasution. ‘The Role of Calligraphy in Increasing the Maharah Kitabah’. Quality: Journal Of Education, Arabic And Islamic Studies 1, no. 2 (2023): 157–68.

Khonamri, Fatemeh, and Elahe Mahmoudi Kojidi. ‘Metacognitive Awareness and Comprehension Monitoring in Reading Ability of Iranian EFL Learners’. Profile Issues in TeachersProfessional Development 13, no. 2 (2011): 99–111.

Kuantitatif, Pendidikan Pendekatan. ‘Metode Penelitian Kunatitatif Kualitatif Dan R&D’. Alfabeta, Bandung, 2016.

Martinis, Yamin. ‘Strategi Dan Metode Dalam Model Pembelajaran’. Jakarta: GP Press Group, 2013.

Nafiah, Siti Fatimah Datu Ali. ‘Pendekatan Strategi Metakognitif Dalam Pengajaran Kemahiran Reseptif Bahasa Kedua Dan Bahasa Asing [Metacognitive Strategy Approach in Teaching Receptive Skills in Second and Foreign Language]’. Bitara International Journal Of Civilizational Studies And Human Sciences (E-Issn: 2600-9080) 4, no. 2 (2021): 132–40.

Rahimirad, Maryam, and Abbas Zare-ee. ‘Metacognitive Strategy Instruction as a Means to Improve Listening Self-Efficacy among Iranian Undergraduate Learners of English.’ International Journal of Instruction 8, no. 1 (2015): 117–32.

Rosa, Elisa, Rangga Destian, Andy Agustian, and Wahyudin Wahyudin. ‘Inovasi Model Dan Strategi Pembelajaran Dalam Implementasi Kurikulum Merdeka: Inovasi Model Dan Strategi Pembelajaran Dalam Implementasi Kurikulum Merdeka’. Journal of Education Research 5, no. 3 (2024): 2608–17.

Sari, Milya, and Asmendri Asmendri. ‘Penelitian Kepustakaan (Library Research) Dalam Penelitian Pendidikan IPA’. Natural Science: Jurnal Penelitian Bidang IPA Dan Pendidikan IPA 6, no. 1 (2020): 41–53.

Sarman, Ruzanita, Azhar Md Sabil, and Shamsudin Othman. ‘Strategi Metakognitif Dalam Kemahiran Membaca Pelajar Tingkatan Enam Sekolah Menengah’. International Journal of Education and Training 7 (2021): 1–10.

Siregar, Eveline, Hartini Nara, and Asep Jamludin. Teori Belajar Dan Pembelajaran. 2010.

Sitompul, Chairunnisya, Darma Subianto, Dika Sabilla, Hafiz Azhar Nasution, and Sahkholid Nasution. ‘Using the Insha’Muwajjah Method as a Kitabah Learning Process’. El-Ma’wa: Journal of Arabic, Translation and Linguistic 1, no. 1 (2025): 14–22.

Suprayogo, Imam. ‘Metodologi Penelitian Sosial-Agama’. (No Title), 2001.

Wardani, Ni Komang Novi, and I. Nyoman Jampel. ‘Strategi Pembelajaran Metakognitif Berbantuan E-LKPD HOTS Terhadap Kemampuan Berpikir Logis Matematika Siswa Kelas IV Sekolah Dasar’. Indonesian Journal of Instruction 5, no. 2 (2024): 274–85.

Yasin, Agus, Fadlurrahman Fadlurrahman, Sayadi Sayadi, and Muhammad Muhammad. ‘Urgensi Strategi Pembelajaran Bahasa Arab Di Era Milennial (The Urgency Of Arabic Learning Strategies In The Millennial Era)’. Innovative: Journal Of Social Science Research 3, no. 2 (2023): 275–86.

Zed, Mestika. Metode Penelitian Kepustakaan. Yayasan Pustaka Obor Indonesia, 2008.

Downloads

Published

2026-04-10

How to Cite

Maulidiya, Amanda, and Maman Abdurrahman. 2026. “Analysis of Metacognitive Learning Strategies in The Development of Writing Skills (Maharah Kitābah) Arabic”. Lahjatuna: Jurnal Pendidikan Bahasa Arab 5 (2):113-29. https://doi.org/10.38073/lahjatuna.v5i2.3497.